محمد مهريار

529

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

آريز معادل آريچ يا آريج بوده است و چون حرف « ز » به « ج » تبديل مىشود صورت آريز به گونهء آريج درآمده است و اينك برماست كه ببينيم آريز يعنى چه ؟ اگر اين نامواژه را تقطيع كنيم به دو جزء « آ + ريز » در مىآيد و جزء اول « آ » همان تخفيف يافتهء « آو » است و « ريز » به معناى جا و محل و ميدان است . بنابراين آريز معادل آريج درست همان « آبريز » است و مىدانيم كه در اطراف ايران صدها محل به نام آبريز ناميده شده است و از آن جمله است آبريز ( اردكان ، بيرجند ، تبريز ، كهگيلويه ) ، آبريزك ( اهواز دو محل ) ، آبريش معادل آبريز ( بندرعباس ، جيرفت دو محل ) و بسيارى ديگر و در اصفهان واژهء حسن‌آباد آبريز و يا آبريزه كه در فصل خود گذشت ، نشان ديگرى از صحت همين تفصيل است . عسگران - اسگران عقدا ? aqd عقدا نام شهركى بزرگ و آباد است و دهستانى را هم با اين اسم مىخوانند . شهرك عقدا در سال 1345 ( سال آمارى ما ) 1508 نفر و بلوك آن 5997 نفر جمعيت داشته است و جمعا 74 ديه را در اين دهستان به‌شمار آورده‌اند كه از لحاظ تعداد زياد و از نظر جمعيت بلوك نيز روىهم‌رفته كم نيست . اين بلوك آمارى را نشان مىدهد كه گذشته از عقدا و دو ديه هفتادر و هفتشهر كه هريك چهارصد نفر جمعيت دارد باقى ديه‌ها همه كوچك است . « 1 » عقدا و دهستان آن داراى تمام ويژگيهايى است كه دربارهء يزد گفته‌ايم . مردم كوشا و زحمتكش و داراى يك نحوهء زندگى و معيشت خودكفايى خوب هستند . آب آن از قنات و محصول آن گندم و جو و بيشتر انار و انجير است و انارش به شيرينى و خوبى ، شهره است . اين زراعت بسيار و اين ديه‌هاى نسبتا آباد در اين سرزمين چگونه به‌وجود آمده است ؟ جواب اين است كه هنر بزرگ ايرانى و سختكوشى مردم اين كار درخشان و نمايان را به انجام آورده است ، همچنان‌كه يزد يكى از مراكز مهم تمدن و حضارت ايرانى است ، عقدا نيز اين خصوصيت بزرگ را دارد و همين‌طور كه به شهر و روستا نگاه كنى ويژگيهاى نژادى و

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 129 الى 131 .